Logo

Sempozyumlar

Medreseden Enstitüye Dört Asırlık İlim Merkezi: Kuyucu Murad Paşa Medresesi

SEMPOZYUM BİLDİRİ ÇAĞRISI

Medreseden Enstitüye Dört Asırlık İlim Merkezi: 

Kuyucu Murad Paşa Medresesi 

Tarih: 3-4 Haziran 2027 

Yer: İstanbul Üniversitesi İslam Tetkikleri Enstitüsü


İstanbul’un Vezneciler semtinde bulunan Kuyucu Murad Paşa Külliyesi, XVII. yüzyılın başlarında Sadrazam Kuyucu Murad Paşa tarafından yaptırılmıştır. Dershane-mescit, türbe, sebil, sıbyan mektebi ve dükkânlardan meydana gelen külliyenin merkezindeki medrese 1610 yılında tamamlanmıştır. Yangınlar, depremler, tamirler, restorasyonlar ve işlev değişiklikleriyle şekillenen dört asrı aşkın tarihi boyunca yapı, İstanbul’un eğitim ve kültür hayatının önemli mekânlarından biri olmuştur.

Günümüzde Kuyucu Murad Paşa Medresesi’nde faaliyet gösteren İstanbul Üniversitesi İslam Tetkikleri Enstitüsü ise Türkiye’de İslam araştırmalarının kurumsallaşma tarihinde müstesna bir yere sahiptir. 1933 yılında kurulan Enstitü, farklı dönemlerde geçirdiği yapısal dönüşümlere rağmen dergisi, ihtisas kütüphanesi, araştırma projeleri, akademik toplantıları ve eğitim faaliyetleriyle İslam araştırmalarına katkıda bulunmayı sürdürmektedir.

İstanbul Üniversitesi İslam Tetkikleri Enstitüsü tarafından düzenlenen “Medreseden Enstitüye Dört Asırlık İlim Merkezi: Kuyucu Murad Paşa Medresesi” başlıklı ulusal sempozyum, medreseyi mimari bir eser olmanın ötesinde, tarihî ve toplumsal çevresiyle birlikte bir eğitim ve ilim kurumu olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Sempozyum kapsamında ayrıca Enstitünün 1933’ten günümüze uzanan kurumsal tarihi, ilmî faaliyetleri ve İslam araştırmalarına katkıları ele alınacaktır.

Kuyucu Murad Paşa Medresesi ve İstanbul Üniversitesi İslam Tetkikleri Enstitüsü kurumsal tarihlerine yönelik ilk akademik etkinlik olma özelliğini taşıyan bu sempozyum, medresenin dört asrı aşan tarihini ve Enstitünün ilmî birikimini arşiv belgeleri, vakıf kayıtları, biyografik kaynaklar, mimari veriler, süreli yayınlar, kurumsal belgeler, görsel malzemeler ve sözlü tarih kayıtları ışığında çok yönlü biçimde incelemeyi amaçlamaktadır.

Konu Başlıkları

Sempozyum, aşağıdaki konular başta olmak üzere özgün, disiplinler arası ve kaynaklara dayalı çalışmalara açıktır:

·       Kuyucu Murad Paşa’nın hayatı, siyasi kariyeri ve bânilik faaliyetleri

·       XVII. yüzyıl başlarında İstanbul’un ilmî, kültürel ve mimari çevresi

·       Külliyenin kuruluşu, vakfiyesi, idaresi ve ekonomik kaynakları

·       Kuyucu Murad Paşa Medresesi’nin Osmanlı eğitim sistemi içindeki yeri; müderrisleri, talebeleri ve görevlileri

·       Eğitim faaliyetleri, dersler, kitap kültürü ve ilmî ilişkiler

·       Külliyenin mimarisi, yapı birimleri, şehir dokusu ve mahalle hayatıyla ilişkisi

·       Yangınlar, depremler, tamirler, restorasyonlar ve koruma çalışmaları

·       Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçişte Kuyucu Murad Paşa Medresesi’nin değişen işlevleri ve kullanım biçimleri

·       Türkiye’de İslam araştırmalarının kurumsallaşması ve Enstitünün 1933’ten günümüze geçirdiği dönüşümler

·       Enstitünün kurucuları, müdürleri, akademik kadroları ve ilmî katkıları

·       Enstitü ihtisas kütüphanesinin oluşumu ve muhtevası

·       İslam Tetkikleri Dergisi ve Enstitünün akademik neşriyatı

 

Başvuru Koşulları

Sempozyuma katılmak isteyen araştırmacıların;

·       Bildiri başlığı ile araştırmanın konusu, temel sorusu, kaynakları, yöntemi ve özgün katkısını açıklayan 300–500 kelimelik bildiri özetini,

·       Kurum ve iletişim bilgilerini,

·       En fazla 150 kelimelik kısa öz geçmişlerini

28 Şubat 2027 tarihine kadar islamtetkikleri@istanbul.edu.tr adresine göndermeleri gerekmektedir.

E-postanın konu kısmına “Kuyucu Murad Paşa Medresesi Sempozyumu” ibaresinin yazılması rica olunur.

Başvurular; konuyla uyum, özgünlük, kaynak kullanımı ve yöntem bakımından Sempozyum Bilim Kurulu tarafından değerlendirilecektir. Kabul edilen bildiriler 15 Mart 2027 tarihinde ilan edilecektir. Sempozyumda sunulan bildirilerin bilimsel değerlendirme sürecinin ardından kitaplaştırılması planlanmaktadır.

Katılımcıların ulaşım ve konaklama giderleri karşılanmayacak olup İstanbul dışından katılacak araştırmacılara çevrim içi sunum imkânı sunulacaktır.

Düzenleme Kurulu

Onursal Başkanlar
Prof. Dr. Bülent Zülfikar

Prof. Dr. Salih Tuğ

 

Başkan
 Doç. Dr. M. Fatih Çalışır

Üyeler

Prof. Dr. Mehmet Akif Aydın 

Prof. Dr. Murteza Bedir

Prof. Dr. Suraiya Faroqhi

Prof. Dr. Ayşe Zişan Furat

Prof. Dr. Mehmet İpşirli

Prof. Dr. Bekir Kuzudişli

Prof. Dr. Mahmut Kaya

Prof. Dr. M. Cüneyt Kaya

Prof. Dr. Necmettin Kızılkaya

Doç. Dr. Muharrem Midilli

Doç. Dr. Mustafa L. Bilge

Dr. Öğr. Üyesi İlknur Yaşar Bilicioğlu

Dr. Öğr. Üyesi İmam Rabbani Çelik

Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Vefa Çobanoğlu

Dr. Öğr. Üyesi Gürzat Kami

 

Sempozyum Sekretaryası

Arş. Gör. İbrahim Enes Başdemir

Arş. Gör. Memduh Erdoğan

 

Sempozyum Takvimi

Bildiri Özetlerinin Son Gönderim Tarihi: 28 Şubat 2027

Kabul Edilen Bildirilerin İlan Tarihi: 15 Mart 2027

Bildiri Tam Metinlerinin Son Gönderim Tarihi: 15 Mayıs 2027

Sempozyum Tarihi: 3-4 Haziran 2027

Sempozyum Yeri: Kuyucu Murad Paşa Medresesi, İstanbul Üniversitesi İslam Tetkikleri Enstitüsü

Bildiri Sunum Dilleri: Türkçe ve İngilizce

İletişim: islamtetkikleri@istanbul.edu.tr

Sempozyum çağrı metni için bkz. Medreseden Enstitüye-Bildiri Çağrısı



Amerika Diyanet Merkezi (DCA) ve Diyanet İslam Araştırmaları Enstitüsü (DIRI) tarafından organize edilen, Enstitümüzün de akademik paydaşları arasında yer aldığı “3. DCA Sosyal Bilimler Lisansüstü Öğrenci Sempozyumu” 2–3 Mayıs 2026 tarihlerinde Amerika Birleşik Devletleri’nin Maryland eyaletinde (Lanham) gerçekleştirilecektir.

TDV İslam Araştırmaları Merkezi (İSAM) ve Shenandoah Üniversitesi Çağdaş Dünyada İslam Merkezi (CICW) ile birlikte Enstitümüzün akademik iş birliğiyle düzenlenen bu sempozyum, lisansüstü düzeyindeki araştırmacıları bir araya getirerek disiplinler arası diyaloğu güçlendirmeyi ve uluslararası akademik ağların kurulmasına katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Sosyal bilimlerin tüm alanlarını kapsayan sempozyumda; Dini Araştırmalar ve İlahiyat, Tarih, Sosyoloji, Siyaset Bilimi, İslam Sanatları, Psikoloji, Yapay Zeka ve İslam Çalışmaları gibi geniş bir yelpazede tebliğler kabul edilecektir.

Enstitümüz öğretim üyelerinden Doç. Dr. M. Fatih Çalışır’ın da bilim kurulunda yer aldığı bu uluslararası organizasyona, lisansüstü öğrencilerimizin katılımlarını bekliyoruz.


Önemli Bilgiler:

Sempozyum Dili: İngilizce

Format: Hibrit (Yüz yüze ve Çevrimiçi katılım imkânı)

Katılım Ücreti: Sempozyuma katılım ücretsizdir.

Yayın İmkânı: Sunulan bildirilerin genişletilmiş özetleri ve seçilen tam metinlerin sempozyum bildiri kitabında yayımlanması planlanmaktadır.


Önemli Tarihler:

Özet Gönderimi İçin Son Tarih: 1 Nisan 2026

Kabul Bildirimi: 10 Nisan 2026

Sempozyum Tarihleri: 2–3 Mayıs 2026

Tam Metin Gönderimi: 20 Mayıs 2026


Başvuru ve İletişim: 250–300 kelimelik özetinizi ve kısa özgeçmişinizi iletmek ya da detaylı bilgi almak için: diyanetamerica.org/symposium / diri@diyanetamerica.org

İslam Tarihinde Matematik Bilimler: Yeni Yaklaşımlar, Konular ve Bağlamlar
25-27 Mayıs 2023, İstanbul


Tebliğ Çağrısı
2018 yılında kaybettiğimiz, İslam ilimler tarihinin saygın isimlerinden olan Prof. Dr. Fuat Sezgin anısına ve bilim tarihine yönelik yükselen ilgiye katkıda bulunmak adına ilki 2019, ikincisiyse 2021 yılında gerçekleştirilen İslam Bilim Tarihi Sempozyumu’nun üçüncüsü 25-27 Mayıs 2023 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenecektir. İlk sempozyum herhangi bir konu ve dönem kısıtlamasına gitmeden, ikincisiyse “İslam Bilim Tarihine Metodolojik Yaklaşımlar” temasıyla gerçekleştirilmişti. Üçüncü sempozyum ise matematik bilimlere odaklanacaktır.

İslam bilim tarihi çalışmalarına bakıldığında matematik bilimler üzerine üretilmiş literatürün hem niceliksel hem de niteliksel anlamda kayda değer bir biçimde öne çıktığı görülmektedir. Bu bakımdan sempozyum hem mevcut birikimin eleştirel bir değerlendirmesinin yapılmasına hem de gelecekte yürütülecek muhtemel çalışmaların ne yöne evrileceğine yönelik tarih yazımsal tartışmaların gerçekleştirilmesine zemin oluşturmayı hedeflemektedir. Bu bakımdan aritmetik, geometri, astronomi ve diğer gök bilimleri, müzik, optik ve mekanik başta olmak üzere modern öncesi dönemde matematik bilimler kapsamına giren teorik ve uygulamalı bütün disiplinler sempozyumun ilgi alanı içerisindedir. Bilimsel aletlerin ve eserlerin teknik, teorik ve içerik odaklı incelemelerini ele alan tebliğlerin yanı sıra matematik bilimlerin hangi bağlamlar içerisinde geliştiğine, kültürlerarası etkileşimin aracı oluşuna ve bilim dalı-bilimsel eser-alim/bilim insanı ilişki ağlarına odaklanan bildiriler de sempozyumun ilgi odağında yer alacaktır.

Prof. Dr. Fuat Sezgin İslam Bilim Tarihi Araştırmaları Vakfı, İstanbul Üniversitesi İslam Tetkikleri Enstitüsü ve Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Prof. Dr. Fuat Sezgin İslam Bilim Tarihi Enstitüsü ve TÜBA (Türkiye Bilimler Akademisi)’nın iş birliğiyle gerçekleştirilecek sempozyumun, aşağıdaki sınırlayıcı olmayan soruları ele alması hedeflenmektedir:

İslam dünyasında matematik bilimlere yönelik çalışmalar nasıl ve hangi bağlamda başladı? İslam öncesi dönemden tevarüs eden bilgi nasıl alımlandı ve bu süreç, İslam döneminde bilimlerin gelişimini nasıl etkiledi?
Matematik bilimlerin alımlanma ve gelişim sürecine tesir eden dinî, kültürel, politik, ekonomik ve sosyal etkenler nelerdir?
Matematik bilimler İslam entelektüel tarihi içerisinde nerede durmaktadır?
İslam dünyasındaki matematik bilimler tarihi çalışmalarının genel bilim tarihi literatürü içerisindeki yeri nedir?
Matematik bilimler bir bütün olarak ya da ayrı disiplinler halinde nasıl dönemlendirilebilir?
İslam toplumlarında matematik bilimlerin teorik ve pratik karşılıkları nelerdir? Bu bilimler hangi alanlarda kullanılmıştır?
Matematik bilimlerin din ve doğa bilimleriyle etkileşimi nasıl olmuştur?
Matematik bilimler, İslam toplumlarının farklı kültür havzalarıyla olan etkileşimine nasıl katkıda bulunmuştur?
İslam toplumlarının matematik bilimlere olan ilgisinde döneme ve havzaya bağlı olarak değişiklikler görülmüş müdür ve eğer öyleyse bunun nedenleri nelerdir?
Matematik bilimlerin üretim ve aktarımını sağlayan kurumlar nelerdir?
Matematik bilimleri öğretimi farklı çağ ve coğrafyalarda nasıl yapılmıştır?
Matematik bilimlerin öğretiminde kullanılan ders kitapları nasıl bir yapıya sahiptir ve aralarında ne türden hiyerarşik ve pedagojik ilişkiler söz konusudur?
İslam dünyasındaki matematik bilimler şu ana kadar hangi yöntem ve yaklaşımlarla ele alınmıştır ve gelecek çalışmaların neleri gündeme alacağı öngörülmektedir?

Önemli tarihler
Özet gönderimi için son tarih: 15 Aralık 2022

Kabul edilen tebliğlerin ilanı: 1 Ocak 2023

Sempozyum: 25-27 Mayıs 2023

Tebliğ dilleri
Tebliğler Türkçe, Arapça ve İngilizce dillerinde sunulabilecektir.

Ulaşım ve konaklama
Başvuruları kabul edilen ve İstanbul dışından gelecek katılımcıların ulaşım ve konaklama giderleri karşılanacaktır.

İslam Tetkikleri Enstitüsü ve İSAV işbirliği ile düzenlenecek olan Memlük Sempozyumu 1-2 Haziran 2023 tarihinde gerçekleştirilecektir.

Sempozyumun ilan çağrısı aşağıdadır:


ULUSLARARASI MEMLÜKLER DÖNEMİ SEMPOZYUMU-II
İLİM, DÜŞÜNCE, SANAT VE KURUMLAR


Sempozyumda sunulacak tebliğler Memlük döneminde Mısır, Suriye, Hicaz’da farklı alanlardaki entelektüel üretimi konu alabilir. Örneğin tebliğler şu alanlarda aktif kişiler, üretilen eserler, düşünceler ve kavramlar hakkında olabilir:


Tefsir, Kıraat ve diğer Kur’an ilimleri

Hadis, Fıkıh/ Fıkıh Usulü, Fetva Mecmuaları

Kelâm, Tasavvuf

Tarih yazıcılığı, Mantık

Felsefe, Ahlâk ve Siyaset

Tabii İlimler, Riyazi İlimler

Sanat ve Mimari, Dil Bilimleri


Bunun yanı sıra konferansa sunulan tebliğler bilgi, düşünce ve sanatsal birikimin seyahatler, kitaplar ve kurumlar aracılığı ile aktarımını konu alabilir. Ayrıca, icazetler, silsileler, yazma eserlerin üretimi ve dolaşımıyla ilgili tebliğler de kabul edilecektir.


Sempozyum Düzenleme Kurulu

                   Abdurrahman Atçıl (Başkan)

Mürteza Bedir                              Ahmet Hamdi Furat

Halil İbrahim Hançabay             Özgür Kavak

Güllü Yıldız                                   Gürzat Kami

Mustafa Taş                                 Muhammed Enes Buluş

Sefer Korkmaz                             İbrahim Enes Başdemir


Salih Tuğ                                       Bedreddin Çetiner

İsmail Bacacı                                Mahmut Kaya

Feyzullah Kıyıklık                          Ahmet Yıldız


Önemli Tarihler

Tebliğ özetlerinin gönderimi için son tarih: 1 Aralık 2022

Kabul edilen tebliğlerin ilanı: 15 Aralık 2022


Tebliğ özetleri için e-mail: mamluks@istanbul.edu.tr